ÁNGHELES ALVARINHO, PRIMEIRA HOMENAXEADA NO DÍA DA SIENSIA EN GHALISA

 Ángheles Alvarinho, nacida en 1916, foi a primeira sientífica nun buque de investighasión británico e descubriu 22 novas espesies marinhas. Será a primeira homenaxeada no Día da Siencia en Ghalisa, o 1 de xuño.

Esta sientífica ghalegha é a primeira fighura feminina que protaghonisa a reivindicación do valor da siencia feita en Ghalisa a través dos seus representantes históricos máis destacados. 
Foi recoñesida como unha autoridade mundial en sooplancto e ictioplancto.
Morreu no 2005 en San Diegho, donde levaba vivindo e traballando 50 anos.

UN ESTUDO SINALA VIGHO E A CORUNHA COMO NOVAS ÁREAS CON RISCO DE TERREMOTO

Vigho e A Coruña catalogháronse como novas sonas de risco sísmico. Este xoves, así como disían as predicsión, un terremoto de magnitude 2,7  deixouse notar na sidade de Vigho, con epicentro localizado en Nighrán.

Ata a actualidade, a sona de Ghalisa máis sinalada para sismos era a provinsia de Lugho, no triánghulo Sarria-Becerreá-Triacastela. As novas sonas de costa súmanse ao mapa. E coinciden con outro punto de risco sísmico situado no Norte de Portughal.

Na área de Vigo houbo 20 terremotos de máis de 2,5 nos últimos 10 anos.

RÍOS ATMOSFÉRICOS CAUSAN O 90% DAS CHUVIAS INTENSAS EN GHALISA

Raquel Nieto, investighadora da UVIGO.

Hai ríos non soamente na terra, senón tamén no aire. Son os chamados ríos atmosféricos, enormes e continuas correntes de vento que transportan vapor de augha das rexións tropicais ou subtropicais cara latitudes medias. Poden ter ata 400 quilómetros de ancho e 2 de alto. Trátase dunha espesie de ''sintas transportadoras'' no aire que son as culpables de arredor do 90% das precipitasións intensas que se produsen ao longho do ano no oeste da Península Ibérica.

Son datos obtidos pola Universidade de Vigho, liderado por Raquel Nieto e Anita Drumond (Ana foroi premiada como mellor sientífica nova dos MedCLIVAR Young Scientist Award 2014, selebrada en Ankara).

Con este proxecto, que conta cun finansiamento de 93.000 euros por parte da Xunta de Ghalisa, os investighadores queren analisar tamén o outro extremo climatolóxico: as secas. 

ACHAN UNHA NOVA ESPESIE DE CRUSTÁSEO NO GHROVE

Un ghrupo de sientíficos da Universidade de Vigho e o Australian Museum encontrou no Ghrove un novo exemplar de crustáseo endémico de Ghalisa. Denominárono ''Uromunna naherba'' e pertense á orde dos isópodos.

Estes seres están distribuídos en toda clase de medios, espesialmente nos marinhos, aínda que existen tamén espesies terrestres e de augha dose. Uromunna naherba mide entre 0,6 e 1,5 milímetros de lonxitude e vive tanto entre as folhas das plantas como nos rizomas, o talo subterráneo, aínda que as femias que portan ovos tenden a vivir máis nestes últimos.

En ninghún momento o animal se desprasa a ghrandes distansias, xa sexa para colonisar novos hábitats ou para encontrar novos substratos. Por iso, trátase dunha espesie que non nada, senón que camiña sobre o fondo marinho, tanto sobre alghas como plantas. A inventighadora explícamos que a Uromunna naherba non ten aletas coas que nadar nin coas que quedar suspendida na augha para deixarse levar pola corrente, polo que non se desprasa en ghrandes distansias. Só os adultos dalgunhas destas espesies, son capases de nadar, aínda que raramente longhas superfisies.

Os individuos dunha poboasión reprodúsense entre eles, sen que haxa mestura entre poboasións. 

Non son comestibles e, polo tanto, non tenhen interese comersial. A nova espesie encontrouse nas pradarías submarinas en densidades de ata 900 individuos por metro cadrado nalghúns casos. A reprodusión de Uromunna naherba ten lughar ao longho de todo o ano. Non obstante, os sientíficos observaron que as femias  portadoras de ovos son máis frecuentes a finais de primavera e en verán. Este feito coinside co momento do siclo anual da planta no que as folhas e os risomas alcansan o seu máximo tamanho, e pon á súa disposición maior substrato e alimento.

A LINGHUA MATERNA NON SE ESQUECE XAMAIS

Un estudo publicado en PNAS sinala que os sons dun idioma que escoitamos antes de 2 anos, mesmo sen saber falar, quedan gravados para sempre.

As palabras que escoitamos antes dos dous anos, mesmo antes de poder falar, quedan para sempre no noso serebro.  A linghua que os rapases escoitan na casa, mesmo de bebés, queda para sempre ghravada.

Os sons característicos dun idioma aprendidos durante a primeira infansia, antes dos dous anos, non se esquesen nin aínda deixando de oílos en anos. Así o indican os resultados dun estudo mediante resonansia magnética sobre os serebros de nenas chinesas adoptadas por familias de fala fransesa.

Un estudo, publicado esta semana na revista PNAS, revela que o serebro recoñese o idioma materno (neste caso, o chinés) a pesar do uso nada habitual da linghua.

Para determinar se o serebro era capas de reter a linghua, Pierce e os seus coleghas canadenses estudaron a actividade serebral das nenas seghundo o uso que se fixo do francés e o chinés durante a súa infansia. Fixoo a partir de ghravasións que contiñan sons característicos do chinés. “Ghran parte da aprendisaxe da linghuaxe acontese na parte máis temperá da vida, antes mesmo de que un neno digha a súa primeira palabra”, explica á axensia SINC Lara Pierce, investighadora do departamento de Psicoloxía da Universidade McGill (Canadá) e unha das autoras do estudo.

DESCUBREN AUGHA NUN EXOPLANETA

Sientíficos estadounidenses detectaron por primeira ves vapor de augha na atmosfera dun exoplaneta do tamaño de Neptuno, un achado publicado este mércores na revista Nature que permite avansar cara á identificasión de mundos máis alá do noso Sistema Solar con condisións similares ás da Terra.

Ata aghora, só se loghrara analisar a composisión atmosférica de ghrandes exoplanetas ghasosos (similares a Xúpiter), mentres que aghora descubriu a presensia de augha nun corpo cun raio unhas catro veses maior que o da Terra.

O investighador da Universidade de Maryland, Jonathan Fraine e os seus coleghas utilisaron unha técnica chamada espectrometría de transmisión para obter a composisión atmosférica do planeta HAT-P-11b, a unha distancia duns 122 anos lus.

NON NOS OLVIDEMOS DO ÉBOLA

O virus xa matou máis de 4.500 persoas en África ocsidental. Máis de 430 profesionais sanitarios contaxiáronse neste brote de ébola, deles, 236 teñen morto (seghundo os datos da Orghanisación Mundial da Saúde). A maioría deles eran médicos de familia, enfermeiras ou auxiliares que se infectaron nas súas comunidades.

Trish M. Pearl sostén nun artigho de investighasión publicado na revista ''Annals of Internal Medicine'', que ghran parte dos sanitarios contaxiados de ébola neste e anteriores brotes se infectaron debido a unha escasa espesialisasión que lhes impediu saber que se enfrontaban a un pasiente de ébola, á falta de medios (tanto de tratamento coma de diagnóstico) e, de xeito definitivo, pola fraxilidade extrema dos sistemas sanitarios onde trabalhan. Pearl sostén que para protexer os trabalhadores sanitarios é tan importante ter o material (como o traxe de protecsión espesial, que non se pode reutilisar e que ten un custo por unidade duns 25€) como un adestramento axeitado.